Efficiënt niet altijd goedkoper

door • 12 juli 2015 • KlantgerichtheidReacties (0)1318

Efficiëntie is belangrijk: schaarse middelen worden optimaal ingezet en de kosten worden verlaagd. Ook in veel verpleeg- en verzorgingshuizen staat efficiëntie hoog in het vaandel. Dit leidt onder meer tot fusies, gedeelde diensten en gezamenlijke inkoop. In dezelfde gedachtegang worden processen “ontkoppeld”, zodat de onderlinge afhankelijkheid van deelprocessen fors afneemt en deze ieder zo efficiënt mogelijk kunnen worden ingericht. Denkend vanuit belanghebbenden, krijgen degenen die een goed rendement willen hun deel. Het is echter maar de vraag of dat op lange termijn zo blijft. En al helemaal of ook andere belanghebbenden (klanten, medewerkers, etc.) aan hun trekken komen. Met andere woorden, het is niet gezegd dat met de ontkoppeling van processen bereikt wordt waar het uiteindelijk echt om gaat, dus hoe effectief het proces is.

Een voorbeeld om dat te illustreren is het volgende. Het is een voorbeeld van een verpleeghuis, maar iedere organisatie kan hiervan leren! Bij verpleeghuizen is het gebruikelijk dat een menucommissie bepaalt wat er wanneer gegeten wordt, dat er een centrale productiekeuken is en dat het eten op de afdelingen wordt  opgewarmd. Het proces is op deze wijze strak georganiseerd en op het oog zeer efficiënt, maar heeft ook nadelen: er is geen relatie met het aanbod (en dus de dagprijs) van de producten, de bejaarden ruiken niet vooraf wat ze gaan eten (en eten dus met minder plezier) en de keukenbrigade heeft geen contact meer met haar klanten.

 

Een andere keus

Dat het ook anders kan, bewijst verpleeghuis Naarderheem. De nadelen van het oude systeem van maaltijdvoorziening werden de directie te groot en zij besloot het roer om te gooien. Er wordt nu de hele dag op een ambachtelijke manier eten klaargemaakt in een restaurant met open keuken. De bewoners, maar ook bezoek en bejaarden uit de omgeving, kunnen op het moment dat het hen uitkomt in het restaurant terecht. Het menu is niet meer vooraf bepaald, maar de chef-kok kijkt iedere dag welke producten hij voordelig kan krijgen en bouwt daar het menu omheen. Dit levert meer gevarieerde maaltijden op dan uit de tijd van de menucommissie. Maaltijden die bovendien meer in de smaak vallen: er wordt meetbaar meer gegeten. Het directe contact dat de keukenbrigade dankzij de open keuken met de gasten heeft, geeft hen bovendien directe terugkoppeling over wat wel of niet in de smaak valt.

Waar het kook-eetproces opnieuw werd gekoppeld, óntkoppelde het verpleeghuis juist verantwoordelijkheden van medewerkers. In de oude situatie verzorgden verpleegkundigen ook de maaltijden, voor hen een bijkomende klus in hun toch al krappe tijd. In de nieuwe situatie doen zij alleen nog waar zij goed in zijn: mensen verplegen. De bejaarden gaan zelf, of met de hulp van een Wajonger, naar het restaurant. Daar worden zij bediend door horeca-personeel. Zij doen juist dít werk met plezier en (bedrijfseconomisch een pluspunt:) ze zijn minder duur dan verpleegkundigen. Al met al leidt de nieuwe werkwijze tot een groter welbevinden van zowel de bewoners als de medewerkers.

Kostentechnisch levert het nieuwe systeem ook een positief beeld op. Naarderheem gebruikt nauwelijks voedingssupplementen en laxerende middelen meer en minder mensen hebben huidproblemen. Dat is niet alleen een extra bijdrage aan het welbevinden van de bewoners, maar ook een kostenbesparing van ongeveer € 50.000 per jaar. De kostprijs van de maaltijden is slechts 20 cent hoger dan in de oude situatie. Per saldo kunnen er dus dagelijks 685 mensen lekkerder eten en gezonder leven voor dezelfde prijs…

 

Goedkoper is efficiënter

Naarderheem heeft met haar andere keuze een enorm effect bereikt door de belangen van het geld niet voorop te laten staan, maar deze als gelijkwaardig aan andere belangen te behandelen. Of anders gezegd: door efficiëntie niet op de eerste plaats te zetten, maar een afgeleide te laten zijn van de effectiviteit (=waar gaat het om) is zij goedkoper uit.

Bron: Slow management, herfst 2010

Gerelateerde berichten

Niet meer mogelijk te reageren