Populariteit ISO stabiliseert

door • 11 juni 2015 • Kwaliteit en ISO 9001Reacties (0)921

ISO 9001

ISO 9001 is business as usual in grote delen van de wereld. Het aantal certificaten stabiliseert de laatste jaren, na ruim een decennium forse groei. Wereldwijd waren er eind 2012 1.101.272 certificaten uitgereikt. China is koploper met ruim 334.000 certificaten, meer dan de nummers 2 t/m 5 (Italië, Spanje, Duitsland en Japan) samen. In absolute aantallen zijn Spanje, China en Roemenië in 2012 het hardst gegroeid. Nederland staat ver buiten de top 10.

Na een afname in het aantal certificaten in 2011, is er weer een voorzichtige groei; het aantal van topjaar 2010 wordt echter nog niet gehaald. Het patroon in Nederland wijkt af van de mondiale trend. Van 2002 tot 2004 is het aantal certificaten ruimschoots gehalveerd, wat grond gaf aan geruchten dat ISO 9001 steeds minder aanslaat. Sindsdien is het aantal certificaten echter na een piek in 2008 teruggekeerd naar het niveau van eind jaren 90, zoals de onderstaande grafiek laat zien. De stabilisatie in de afgelopen drie jaar is wel weer in lijn met de wereldwijde trend. (De cijfers over 2006 en 2007 zijn volledig onbetrouwbaar gebleken; wij hebben ze daarom maar helemaal weggelaten.)

 

 

Het is niet helemaal duidelijk waardoor de forse bewegingen in het aantal certificaten worden veroorzaakt.
De daling van 2002 tot 2004 zou veroorzaakt kunnen zijn doordat sector-specifieke kwaliteitsmanagementsystemen steeds meer in opkomst kwamen, waarin de eisen van ISO 9001 zijn opgenomen. Verder gaven bedrijven in die periode aan dat het kwaliteitssysteem integraal onderdeel was geworden van het managementsysteem en een certificaat geen toegevoegde waarde meer had (zie ook ‘stoppen met ISO‘). En in sommige branches bleken de klanten er totaal geen interesse in te hebben.
De stijging sinds 2004 zou heel goed veroorzaakt kunnen zijn doordat juist de klanten van mening zijn veranderd. Vooral overheden hebben de afgelopen jaren een duidelijke voorkeur ontwikkeld voor leveranciers in het bezit van een ISO 9001-certificaat. Daarnaast is het zeer wel mogelijk dat veel organisaties (opnieuw?) de randvoorwaarden en het verbeterprincipe van een (goed) kwaliteitssysteem hebben ontdekt. De banken-, valuta- en financiële crises laten in 2009 en 2010 hun sporen na in een vermindering van het aantal certificaten.

 

ISO 14001

Het aantal ISO 14001-certificaten groeide wereldwijd tot 2010 met 15 tot 25% per jaar; in 2011 was de groei duidelijk lager, maar in 2012 lag die al weer op ruim 9%. Eind 2012 waren er 285.844 certificaten in omloop. Ook hier is het beeld in Nederland afwijkend: het aantal certificaten is een aantal jaren stabiel geweest maar toont de laatste jaren een steeds sterker stijgende trend.

 

 

De meest voor de hand liggende verklaring voor de stabilisatie is dat alle bedrijven waarvoor een milieuzorgcertificaat relevant is, inmiddels het papiertje aan de wand hebben hangen. Dat dit aantal een stuk lager ligt dan bij ISO 9001 is niet verrassend in een land waar industrie eerder verdwijnt dan groeit. Des te opvallender zijn de stijgingen in 2010 en 2011 (rond de 12%), en vooral 2012 (24%). Dit zou te maken kunnen hebben met het inkoopbeleid van de overheid. In haar streven om duurzaam in te kopen, stelt zij vaak als een van de eisen een ISO 14001-certificaat; ook aan diensverlenende bedrijven. Deze bedrijven laten zich, om te voorkomen dat ze bij aanbestedingen buiten de boot vallen, ook certificeren.
Om de Nederlandse certificatiedrift nog even in perspectief te zetten: de meeste ISO 14001-certificaten zijn in China (bijna 92.000) uitgereikt, wederom op ruime afstand gevolgd door Japan, Italië en Spanje. Ook hier valt Nederland ver buiten de top 10.

 

België, Suriname, Nederlandse Antillen en Zuid Afrika

Om het beeld van het Nederlands-sprekende deel van de wereld te vervolmaken:

  • België. Het aantal ISO 9001-certificaten heeft jarenlang geschommeld tussen de 4400 en 4900, is van 2009 tot 2011 teruggevallen naar ongeveer 3200, en is in 2012 weer gestegen naar het niveau van 2009. ISO 14001 heeft in de jaren rond de eeuwwisseling een onstuimige groei doorgemaakt van 74 in 1998 naar bijna 400 in 2004. De revisie van de norm in 2004 was blijkbaar voor veel bedrijven aanleiding zich tegen de milieunorm te laten certificeren, want van 2005 tot en met 2011 waren er rond de 700 bedrijven in het bezit van het certificaat. In 2012 is het aantal certificaten explosief (ruim 40%) gegroeid tot 1026.
  • Suriname. ISO 9001 is pas in 2007 een onderwerp geworden in Suriname. Voor die tijd was er soms één certificaat uitgereikt, vanaf 2007 is het aantal gegroeid van 16, tot 147 in 2012. De helft van die certificaten was in 2012 voor het eerst uitgereikt. Het jaar 2007 was ook het jaar dat ISO 14001 voet aan de grond begon te krijgen. Inmiddels zijn 17 bedrijven in het bezit van dit certificaat.
  • Nederlandse Antillen. ISO 9001 heeft hier pas met de invoering van de 2000-versie voet aan de grond gekregen. Sindsdien was het aantal gecertificeerde bedrijven jarenlang ongeveer 40, maar is ook hier sinds 2009 een terugval naar 25-30 bedrijven. ISO 14001-certificaten beginnen vanaf 2010 in enige aantallen uitgereikt te worden; eind 2012 waren het er 10.
  • Zuid Afrika. Het aantal ISO 9001-certificaten schommelt al jaren rond de 3500, maar 2012 lijkt een positieve trendbreuk te laten zien. ISO 14001 is al vele jaren aan een gestage opmars bezig. Eind 2012 waren bijna 950 certificaten uitgereikt.

Bron: diverse ISO-surveys, zoals die van 2012.

Gerelateerde berichten

Niet meer mogelijk te reageren